बाँके । बाँकेको जानकी गाउँपालिका–५ मा निर्माणाधीन सुत्केरी भवन दुई वर्षभन्दा बढी समय बितिसक्दा पनि अलपत्र अवस्थामा रहेको छ । मातृस्वास्थ्य जस्तो अत्यन्त संवेदनशील पूर्वाधार निर्माणमा भएको चरम ढिलाइले राज्यको जिम्मेवारीमाथि गम्भीर प्रश्न उठाएको छ ।
करिब १ करोड २५ लाख रुपैयाँ लागतमा सुरु गरिएको उक्त भवन आर्थिक वर्ष २०८०÷०८१ मा विशेष योजना अन्तर्गत सम्झौता भई निर्माण थालिएको थियो । सम्झौताअनुसार २०८१ भित्रै सम्पन्न हुनुपर्ने भवन हालसम्म फाउण्डेशनमै सीमित छ ।
वडा नं. ५ का अध्यक्ष टिकानाथ यादवका अनुसार १ करोड ८७ लाख ९४ हजार ७०७ रुपैयाँमा निर्माण सम्पन्न गर्ने जिम्मा पार्वती बडिमालिका जेभी, कोहलपुरले पाएको भए पनि हालसम्म करिब २५ प्रतिशत मात्र काम भएको छ । “ठेकेदार सम्पर्कविहीन जस्तै बनेका छन्, काम अघि बढ्ने कुनै संकेत छैन,” उहाँले भन्नुभयो ।
समयमै भवन निर्माण भएको भए स्थानीय महिलाले आफ्नै वडामै सुरक्षित सुत्केरी सेवा पाउने थिए । तर अहिले पनि सुत्केरी व्यथा लागेपछि उनीहरूलाई टाढाको सदरमुकाम धाउन बाध्य हुनुपरेको छ । कमजोर आर्थिक अवस्था र पर्याप्त यातायात सुविधा अभावका कारण यो यात्रा धेरै महिलाका लागि जोखिमपूर्ण बनेको छ ।
स्थानीय शियाराम यादव भन्छन्, “सरकारले योजना त ल्याउँछ, तर काम समयमै पूरा हुँदैन । यसको सिधा मार गाउँका गरिब महिलाले खेप्नुपरेको छ ।”
उता निर्माण व्यवसायी पार्वती बडिमालिका जेभी, कोहलपुरका ठेकेदार गोपाल बोहराले भने माटो व्यवस्थापनको समस्या देखाउँदै काम रोकिएको दाबी गरेका छन् । “माटोको क्वान्टीटी ठेक्कामा थिएन । पालिकाले माटोको व्यवस्था गरे लगत्तै काम अघि बढाउँछौं,” उहाँको भनाई छ ।
गाउँपालिका अध्यक्ष छब्बन खाँले भने मातृस्वास्थ्य जस्तो संवेदनशील विषयमा ढिलाइ अस्वीकार्य रहेको बताउँदै काम शीघ्र सम्पन्न गर्न कडा निर्देशन दिइएको जनाएका छन् । माटो व्यवस्थापनकै कारण काम रोकिएको जानकारी आएको भन्दै उक्त समस्या तत्काल समाधान गर्ने प्रतिबद्धता पनि उहाँले व्यक्त गर्नु भयो ।
तर प्रश्न अझै उस्तै छ—दुई वर्षसम्म राज्यका निकायहरू किन मौन रहे ? ठेकेदार र स्थानीय सरकारबीचको जिम्मेवारी विवादका कारण एउटा अत्यावश्यक स्वास्थ्य पूर्वाधार बन्धक बन्नु कति जायज हो ?
यदि तत्काल प्रभावकारी हस्तक्षेप नभए, जानकी–५ का महिलाले अझै कति समय जोखिमपूर्ण यात्रामार्फत सुत्केरी सेवा लिनुपर्ने हो भन्ने प्रश्न झन् गम्भीर बन्दै गएको छ ।
